فرزندکشی ،پدرکشی، برادر کشی در سلسله هخامنشی اردشیردوم درسالهای پیری خود درنظر پسرش را جانشین خودنمایید و این کار را هم او پسری بنام داریوش داشت این اسامی را نباید اشتباه کرد چون چند نفر به نامهای داریوش در سلسله هخامنشی داریم و برای اینکه باهم اشتباه نشود پسوند اضافه ب نامها می کنند مثلا "داریوش اول"،داریوش دوم،داریوش سوم" اما برای اینکه از مسئله خارج نشویم اردشیردوم یکی از پسرانش را ولیعهد خود کرد این فرزند که داریوش نام داشت ۵۰ساله بود،اما حیف و صد

ریشه ء واژه های پدر و مادر و مادراندر این واژه ها در همه زبان های شاخه ی هندواروپایی و حتی غیر هندواروپایی ، با مشابهت هایی در تلفظ دیده می شود.احتمالا ریشه ی واژه پدر را از واژه ی هندواروپای "بابا" baba و PAPAدر معنای حامی پدر و غذا باشد.واژه پدر در زبان یونایی پتراس و " فاذر " در انگلیسی " فاتر" آلمانی در لاتین " پتر " که از ریشه هندو اروپایی "پِ تِر" و در پارسی باستان و میانه نیز " پِی تِر" پِیت، پاپک ( پدر کوچک ) ، پاپا، پیرس ، به معنای" پایندن ، مراقب بودن و حمایت کننده " بوده است .اما ادامه مطلب

مُرداد در اوستا( اَمرتات) ودر پهلوی (امردات ) و اَمرداد نماد بی مرگی، جاودانگی و جوانی دائمی و همیشگی....... امرداد در نوشته پهلوی بندهش سرورِ گیاهان روی زمین است در این نوشته ها آمده است که در آغاز هزاره سوم آفرینش هنگامی که اهریمن به گیاه نخستین می‌تازد و آن را خشک و پژمرده می‌سازد. وی با ایزد باران آن که (چمبک یا زنبق گلِ مخصوص امرداد ) در زمین می پراکند . امرداد در جهان مادی فرشته نگهبان گیاهان و خوردنی هاست و خرداد در جهان مادی فرشته نگهبان آب است.

تاریخ تحلیلی رضا ضحاکی راحتتاریخوجه تسمیه روستای پیفانجریشه و معنی واژه بیفانه یا پیفانج چیست؟روستای حد فاصلِ شهرستان اسدآباد و شهرستان کنگاور، بنام پیفانج ، که دارای قلعه بزرگ با دیوارهای سنگی است.اما چرا گذشتگان نام این روستا را پیفانج نامگذاری کرده اند؟ قبل از مرقوم این مطلب که برخی از کتب قدیمی مانند ایزودورخاراکسی یا کتب دیگر نام این روستا آمده است را کنار می گذاریم.پیفانج:"پی +فا+ نج" از سه واژهء[ پیل +فانا +جا] تشکیل است.[پیل یا فیل] یکی است ،فیل گویشی از پیل است،[(فانه)،(خانه )، (وانه)،(ادامه مطلب

تاریخ تحلیلی رضا ضحاکی راحتتاریخمعنی فرشته (ریشه شناسی)♦️ ریشه شناسی♦️معنی فرشته،:فرشته در پهلوی اشکانی به معنی فرستاده است اما در پهلوی ساسانی حرف "ش" به "س" تبدیل می شودبنابراین :" فرسته " می شود،چون ساسانیان دین زردشتی را رسمی کردند در آیین مَزدَ یَسنا یا زردشتی فرشته ها گوناگون و زیاد می شوند که سنبل امشاسپندان(نیروی پیش برنده) می شود یعنی سنبل روح نیکی های گوناگون، اما در آیین مهری فرشته نداریم، ایزدان یا یَزدها فرشته نیستند،مزدا پرست یعنی یَزد بینش" یعنی کسانیکه از میترایی به مزدایی (زردشتادامه مطلب

تاریخ تحلیلی رضا ضحاکی راحتتاریخاَرداویراف" و پلِ چینود"اشاره ای برای مطالعهء بیشتر تاریخ "ارداویراف کیست؟اردشیر بابکان در دین به شک افتاد، و موبدان سراسر ولایت را طلبید و از میان چهل هزارموبد، ۷نفرپاک و صادق انتخاب شدند که شش نفر به پاکی یک نفربنام "ویراف" اذعان داشتند وی پس خوردن معجون ( این معجون آغشته به ماده مخدر برای بی هوشی بود) داوطلبانه در آتشکده"مان مینو (بخشی از آتشکده آذرفَرنبَغ فارس) روی تخت با جامه های سفید و پاکیزه با روی بندی بر رویش به خواب رفت،دیگر موبدان برای او هفت شبانه روزادامه مطلب

تاریخ تحلیلی رضا ضحاکی راحتتاریخمختصری از روزه داری در ادیان های مختلف♦️مختصری از روزه داری در عصرِ باستان♠️در آیین زرتشت، زرتشتیان باید در سه بخش معنوی "شنوایی"، "اندیشه" و "احساس" همیشه روزه باشند؛ به آن معنا كه از طریق این سه حس از نیكی دور نشوند و "اندیشه و احساس و شنوایی"شان همیشه سرشار از نیكی باشد. با این‌حال زرتشتیان برای افراط نكردن در خوردن گوشت حیوانات روزهای دوم و دوازدهم و چهاردهم و بیست و یكم هر ماه از خوردن گوشت پرهیز می‌كنند♠️ابن نديم "الفهرست" مي‌نويسد: مانوي‌‌ها(پیروان مانی درادامه مطلب

تاریخ تحلیلی رضا ضحاکی راحتتاریخروز زن♦️روز زن♦️در ایران باستان روز زن یا مادر در پنجم اسفندماه بوده، این روز را روز پاک و مقدس می نامیدند هر چند پنجمین روزِ ماه را اسپند نیز می گفتند وقتی که نام روز در ماه و نام ماه یکی می‏شوند، این روز جشن را می‏ گرفتند.بنابراین سپندارمزدا آخرین جشن از این جشن‏های دوازده‌گانه استیعنی ماه اسفند و روز سپندارمزد که زنان تحت حمایت امشاسپندان (فرشتگان) یا سپندار قرار داشتند،چرا که زن و زمین هر دو باور می شوند زن و زمین هر دو حیات بخش هستندتقدس این روز حتی به قبل ازادامه مطلب

♦️ نرگسِ زیبای من/ اطلسِ دیبای من ساغرو پیمانه ده / مونسِ شب های من گل به جمالت صنم/ باز چه ها کرده ای از من و بی من مشو/ وصلِ تمنای من ریز که جامم تهی،/ پُر ز شرابش نما شهد و شکر در لبان / غنچه ی مینای من شاعر شیرین زبان/سر کَش و بیتی بیا بیتِ دگر با مَنش / باغِ گل آرای من دیدِ من از دیدِ تو/ دیده ی شهلای من سروِ خرامان تویی/ عاشقِ شیدای من اولِ گنجم تویی/ آخرِ رنجم تویی گفت بیا در درون / صورتِ رعنای من آن چه برون دیده ای/ هیچ تر از هیچ بود آمده ام دلبرا

♦️انواع اصطلاحات و برخی قسم های امروزی از آیین مهری( میترا) مانده است:♦️قسم به پیر و پیغام بر ( پیر آخرین مرحله عرفان مهری بود. پیرِ مغان)♦️قسم به نور و یا قسم به چراغ( پیروان مهر یا متیرا معتقد بودند که مهر سوار بر ارابه( چرخ گردون) بعد از ضیافت شامِ آخر به داخل خورشید رفت و با نور یکی شد از طرفی " سُل" که ایزد خورشید بود توسط میترا شکست خورد و در خدمت میترا و با وی همراه شد.♦️ولی قسم به کتب مقدس در دوره زردشت باب شد چون از آیین مهری کتاب مقدسی ذکر نشده است♦️اصطلاح نور به قبرت بباره: این اصطلاح به احتمال زیاد علاوه بر تقدس نور در آیین مهرپرستی، به جهت دفن اجساد به طرف نور بوده یعنی جهت صورت را به زمان دفن و آن را به سمت محل قرار گرفتن آفتاب باشد، به گونه ای که قبل و بعداز ظهر نور بدان بتابد از طرفی عبادت مهرپرستان روبه خورشید بود♦️اصطلاح هفت قدم به طرف قبله برداشتن جهت ادای سوگند یا برای عهد و پیمان و یا برای راز داری از عدد مقدس ۷ مهریان است احتمالا در جهت طلوع یا غروب خورشید بوده ...♦️قسم به موی سفیدت( کسی که به آخرین مرحله آیین مهری می رسید معمولا به دلیل طولانی بودن و طی مراحل زمانبر بوده و قطعا افراد مسن با موهایش سفید به آخرین مرحله می رسیدند)♦️قسم به برکت سفره: چون در معابد مهریان بعد از عبادت سفره نان و احتمالا دعای برکت سفره معمول بوده ...(قسم به نان و نمک)♦️اصطلاح مستی و راستی ریشه در این آیین دارد چون هنگام عبادت با گیاه سُکرآور (مست کننده) بنام "هوم" مست می شدند تا راستی خود را بیازمایند باید شخص مهری با گروه مهریان رو راست بود چون مهر برای آنان نماد دوستی، محبت، پیمان، رازداری، حقیقت بوده است♦️اصطلاح نقاب از چهره برداشتن : مهریان در هر مرحله از هادامه مطلب

ای به دشت جوانی سرو خرامان مادر بزرگای زلف پریشان و گونه خندان مادر بزرگای شه پرِ زیبا و رخشِ دستانِ قصهء عشقای شه روزِ فره شاهیِ شاهان مادر بزرگنوعروسان زیبا بر کنار مهتابی چون توکَی رسد بر کتان و پرنیانِ مادربزرگز نو پرورده طناز ، دختران برتریمهتر از سپیده ی صبحگاهان ،مادر بزرگگویی اندام، تو را همه موزون و آهو وش بوداز ساق سیمین و لب و چشمانِ مادر بزرگچون، از فاصله ها دل برده ای به روز و شبرضایت است بوسه در خواب، از لبان مادر بزرگغزلم بر ساحتِ آن شیخ چنار تقدیم بادزمزمه ای گشت بر شادی روان مادر بزرگبه در خواستِ دوست گرامی جناب کورش شیخ محمدی از چنار شیخشعر ؛ رضا ضحاکی راحت. ادامه مطلب

#مندرآباد یا #وندرآباد ؟روستای مندر آباد در دهستان سید جمالالدین اسدآبادی در استان همدان قرار دارد (روستای به همین نام نیز در بخش شال شهرستان بوئین زهرا استان قزوین وجود که که از بحث ما خارج است) روستای مندرآباد که امروز در دوایر دولتی وندر آباد نوشته می شود اما در زبان مردم منطقهء اسدآباد به مِندرآوه" معروف است. با توجه به تحقیق بنده از معمرین سالخوردگان روستا هیچ کس وجه تسمیه این روستا را به خاطر نداشت تا در یکی از کتب قدیمی گذرا به این نام اشاره کرده بود برخورده نمودم نام قدیمی روستا در اصل " "ماذران " بوده است. ماذران از دو واژهء ؛ ماذ + ران تشکیل شده ؛ واژه: ماذ" در فارسی باستان به صورت "ماذه" آمده که معنی " ماه" را می داده ، در اَوستا، ماوَنْگْهه" ماونگ" و در فارسی باستان: māha. ماها ،mّah (مه هه) است, مانگ ،مانگه، در کُردی،در فرهنگنامه دهخدا" ماذ" را نیکو و خوش طبع زیرک آورده ، اما ماذ نام منطقه ای که از معبرِ حُلوان تا همدان ادامه داشته است. حلوان واژه عربی است که در دوره ساسانی "اران" گفته می شد حلوان امروزه سرپل ذهاب کنونی است.حلوان در اثر یورش حاکمان و اختلافات حاکمان و زمین لرزه از بین رفت و مردم آن شهر سرپل ذهاب را احداث کردند.با همه تفاسیر فوق و با توجه به تپه تاریخی مندرآباد به نظر می رسد نام روستا از نام تاریخی تپه کنونی گرفته شده باشد. [این تپه بیش از ۳۵۰۰سال قدمت دارد(شاید در آینده با کاوش قدمت آن بیش از این محرز گردد) ] در دوره ای که نام الهه های ایران باستان بر مناطق و آتشکده ها به وفور یافت می شود قطعا نام روستا نیز بی ارتباط با آن نیست. مهمترین خدایان آریایی خورشید، ماه، سیارات، آذرخش و طوفان بودند بیشترین اسامی مکانها حول محورِ همین نامها بود از آنجا کادامه مطلب

♦️تیرگاندلایل برگزاری جشن( تیرگان) توسط گذشتگان ما :♦️ یکم -- این جشن در گرامی داشت تِیشتر ( فرشته و ستارهٔ بارانآور در فرهنگ ایرانی) است که در (روز سیزدهم) از ماه تیر به دیو خشکسالی پیروز شده انجام می شد.♦️ دوم -- جشن تیرگان به گزارش ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه، روز بزرگداشت جایگاه نویسندگان در ایران باستان بودهاست. (در این روز نویسندگان پاداش دریافت می کردند)منبع: (آثارالباقیه، فصل نهم، بخش عید تیرگان)♦️سوم -- "روز آرش شیواتیر" نیز بود (آرش کمانگیر)در تواریخ سنتی تیرگان روز کمان کشیدن آرش کمانگیر و پرتاب تیر از فراز هربرژ (البرز) است.ایرانیان باورمند بودند که خداوند به باد دستور داده تا تیر آرش تا کنار رود "جیحون" بر تنهٔ درخت گردویی که بزرگتر از آن در گیتی نبود برساند آنجا را مرز ایران و توران مشخص کردند و هر سال به یاد آن روز جشن می گرفتند♦️ از آن خوانند آرش را کمانگیرکه از آمل به مرو انداخت یک تیر.♦️ ارمنیان (مسیحیان) ایران نیز در روز سیزدهم ژانویه آیینهایی برگزار میکردند که برگرفته و در ادامه جشن تیرگان است.گویا در برخی از مناطق مانند فراهان صدها سال است این جشن به شیوه با شکوه در آغاز تیر برگزار میشودفال کوزهادامه مطلب

لزوما واژه حاجی مختص زبان عربی نبوده بلکه به معنی کسی که از راه دور و دراز می آید لذا این واژه در فارسی بوده کما اینکه مردم زمان بازگشتِ لک لک ها از سفر می گفتند حاجی لک لک ها برگشتند، آیا پرندهء لک لک قبل از ورود زبان عربی به ایران نبوده !؟ چون لک لک که به حجِ موردِ نظر ما نمی رود پس بی سبب نبوده که بدان حاجی لک لک گفته اند حاجی فیروزه یا حاجی پیروزه یعنی پیروزمندانه از سفر دور و دراز بر می گردد البته به احتمال زیاد فیروزه را بعد از ورود اعراب لقب حاجی بدان افزوده اند تا با حج حاجیان هم پوشانی کنند که بتوانند به این رسم در ایران ادامه دهند. (احتیاج به تحقیق بیشتر دارد) صورت سیاه حاجی فیروز نشانهء این است که وی از سرزمین مردگان می آید که در آنجا دود و سیاهی و تاریکی است و لباس سرخ او جنگ وی جهت خروج از سرزمین مردگان است که خونی شده،،، همین ذهنیت ایران کهن( حاجی فیروزه) را مردمان بین النهرینگرفته ودر آنجا نام "دوموزی" نهادند...همه این افسانه ها مربوط به آیین میترایی ایران باستان است..فیروز یا پیروز، یعنی بر اهریمن تاریکی پیروز شده است،چون آیین های ایران باستان ، دوآلیسم،ثنویت بودند (نور و تاریکی)اما نظر دومِ بنده : می توان گفت هَج لک لک بوده؛ که حرفِ (ه) به (ح) تبدیل شده.... هَج به حج تغییر یافته...چون واژه" هَج "به معنی، راست؛ بلند ،مستقیم، قائم و استوار...شاید پاهای لک لک نیز راست و بلند است بدان روی "هَج لک لک" گفته اندبسیاری از واژگان پارسی کهن به زبان سریانی و از زبان سریانی به زبان عربی و عبری راه یافته.... و دوباره در هجوم اعراب به ایران به زبان فارسی برگشته.... چرا که اعراب کلا دستور زبان برای زبان عربی نداشتند تا اینکه بزرگان ایرانی از جمله ابن مقفع(روزادامه مطلب

مانیدین مانی به سرعت در هند، اروپا و آسیای مرکزی پیروان بسیاری پیدا کرد چرا؟نام مادر عیسی مریم بود نام مادر مانی نیز مریم بود.پدر مانی از صابیین پیروان حضرت یحیی (ع) "پاپک یا فاتک همدانی است که به بین النهرین مهاجرت نموده و در بابِل سکونت می کند وی در بابل خواب می بینید که فرشته ای به وی گفت از امشب به بعد حق همبستری با همسر خود را نداردیعنی پیش زمینه ای برای تقدس بخشیدن به مانی بوده..... یعنی مادر مانی از انفس مسیحایی یک فرشته باردار می شود!البته مانی تنها پیامبر با سواد ،عالم و دانشمند بود مانی نخبه ای در هنر موسیقی ،نگارگری، ادبیات، شعر آهنگین، فلسفه و مخترع خطی که هُزوارشهای خطِ پهلوی را حذف کرد هر چند نوشته های وی به آرامی سُریانی است، اما از طرفی ایشان را پایه گذاری خوشنویسی نیز می دانندمانی اعجوبه ای در باستان بوده که دین وی آمیختهء از شیوا،کریشنا، بودا، زردشت،زُروانیسم، مهرپرستی و مسیح با مصداقهای شش اثر بزرگ وی تاکید بر این مدعاستگویا نویسنده ای بنام "ابن ندیم "که همه جزییات دین مانی نوشته است خود مانوی بوده باشدمانی بهترین طراح نظامی بود وی همراه شاپور اول در جنگ با والریانوس رومی و فیلیپ عرب همراهی کرد و منجربه اسارت این دو امپراتور شد شهرهای که در دوره شاپور ساخته شد همه به پیشنهاد مانی در دریافت خسارت از این دو امپراتور بوده که مانی از کشتن اسیران جلوگیری نموده و با هزینه خود آنان و نیروی کار رایگان اُسرا شهرها ساخته می شوند که اکنون نام این شهر پیشوند یا پسوند شاپور داردبیشتر کتب تاریخی نوشته اند که اردشیر بابکان دین زردشت را رسمی کرد ، این قضیه احتمالا دروغی بیش نیست چون شاپور در مدت ۳۰ سال حکومت خود به تمام سران ایالات می نویسد دین مانی را تبلیغ کنند و خود نیزادامه مطلب